TOPPRIORITEIT IS TIEN!

Gepubliceerd online: 29 januari 2019

Sleutelwoorden: onderwijskunde, economie, rendementsdenken, politiek | Leestijd: 4min.

Hoe moeilijk kan het beoordelen van iemands werk zijn? Ik denk aan examens maar ook aanbesteden: want aanbesteden is het beoordelen van iemands werk.

PROPAGANDAPRAATJE

In de categorie aanbestedingen maakt de overheid het zichzelf gemakkelijk door als doorslaggevend gunningscriterium Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI) te stellen: kwaliteit is een kwestie van punten tellen en de laagste prijs is doorslaggevend. Zo wordt maatwerk regelwerk onder het mom van de gunstigste prijs-kwaliteitverhouding. "Marktmechanisme dwingt de markt tot innovatie," stelt de econoom, ik denk aan Joseph Schumpeter en zijn 'creatieve destructie'. Maar innovatie in deze context wil in feite zeggen, wat de gek ervoor geeft. Duurkoop, dan draait de burger ervoor op. Goedkoop, dan is het 'eigen schuld dikke bult' en 'drie keer hoera' voor de bestuurder, want financiële risico's zijn vermeden. Investeren draait niet om innoveren, maar om rendement: innovatie is daarom een propagandapraatje van de investeerder.

CHOCOLADELETTERS

De markt is niet rechtvaardig, dat vergeten mensen. Hier gaat iets gruwelijks mis: laat dat maar over aan de Neoliberalen. In de gezondheidszorg, het onderwijs, de pensioenen en de kinderopvang zijn de financiële criteria leidend geworden. (Engelen, 2018) Dit is het Nederland van Rutte III en de erfenis van de onlangs overleden sociaal-democraat Kok (1938-2018). Het is koning Aandeelhouder die in Nederland regeert en dit wordt dagelijks gevierd met chocoladeletters in De Telegraaf.

TOPPRIORITEIT

Aanbesteden en beoordelen gaat om het vinden van een goede balans tussen kwaliteit en beloning. In het onderwijs is dit een actueel onderwerp van debat, want onderwijs kost veel geld. Dus hoe kan dit zo efficiënt mogelijk? Het gaat in het onderwijs om het beste uit de mensen te halen, dat uitgangspunt van efficiëntie is in feite absurd. Zelfs de politicus zal stellen: we hebben het beste met de mensen voor, juist door middel van goed onderwijs. En het was Rutte die stelde: onderwijs is 'absolute topprioriteit'. (Volkskrant, 2011)

GEEF EEN TIEN

De ene student krijgt een 9, de ander een 8. Wat drukt dit cijfer precies uit? Studenten worden met elkaar vergeleken. Wat tot gevolg heeft dat de studenten zich vooral druk maken om het cijfer en niet bereid zijn om persoonlijke risico's te nemen. In de woorden van dirigent en docent Benjamin Zander: "Class after class, the students would be in such chronic state of anxiety over the measurement of their performance that they would be reluctant to take risks with their playing." (Zander, 2000, 27) Als oplossing stelt Zander: geef een tien! Want je kunt pas leren, als je fouten durft te maken.

LAKEI VAN KONING AANDEELHOUDER

De tien is bij Zander niet zonder voorwaarde. Om een tien te krijgen moet de student een brief schrijven. In deze brief beschrijft de student uitvoerig wat er met hem of haar gebeurd is tijdens het vak of project om dit uitstekende cijfer te rechtvaardigen. Bij Zander is het leerdoel de ontwikkeling van persoonlijke expressie. Expressie is overdracht van emotie en dit heeft dus niets te maken met efficiëntie. Dus wat bedoelt Rutte nu eigenlijk als hij stelt: onderwijs is 'absolute topprioriteit'? Bedoelt hij topprioriteit is een propagandapraatje, want het gaat om onderwijs efficiëntie? Is Rutte de lakei van koning Aandeelhouder met kindertjes op school?

VERMOGENSDEMOCRATIE VAN TWEE KOEIEN

Zonder pardon wordt solidariteit als onderdeel van de sociaaldemocratie opgebouwd sinds WO-II door koning Aandeelhouder aan de straat gezet. De arbeiders hebben plaatsgemaakt voor de aandeelhouders. Zo is onze democratie steeds meer een representatie van financieel vermogen in plaats van arbeidsvermogen: arbeidsdemocratie wordt vermogensdemocratie. Is hier nog wel sprake van een volksvertegenwoordiging? Want het zijn de mensen met financieel vermogen die het voor het zeggen hebben, niet de mensen met arbeidsproductiviteit. Eigen schuld dikke bult stelt koning Aandeelhouder: ik neem geen risico! Alsof hij twee koeien heeft en hij het verdomt om één van die koeien aan een buurman te geven, terwijl hij ze beide niet kan melken.

BRONNEN:

Engelen, E. (2018, 25 november). Koks erfenis. De Groene Amsterdammer, 2018 (43), 9.

Volkskrant. (2011, 7 juni). Rutte: onderwijs 'absolute topprioriteit'. Geraadpleegd op 18 november 2018, van https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/rutte-onderwijs-absolute-topprioriteit-~bc132986/

Zander, R. & Zander, B. (2000). The Art of Possibilities. London: Penguin Books.