De wetenschap van Aldo Rossi

Gepubliceerd online: 27 september 2017

In 1990 publiceerde Aldo Rossi zijn Wetenschappelijke autobiografie. Rossi is architect van het Bonnefantenmuseum in Maastricht. Aldo Rossi dankt zijn faam mede door zijn studie 'De architectuur van de stad' dat hij schreef omstreeks 1960. Een schot in de roos, de constructie van de stad stond in zijn studie centraal. Een zoektocht naar de onveranderlijke wetten van de typologie. Rossi's reputatie was gevestigd als frisse wind tegen het blinde functionalisme toendertijd in de mode.

De titel 'Wetenschappelijke autobiografie' is een referentie naar de 'Wissenschaftliche Selbstbiographie' van Max Planck. Planck, nobelprijswinnaar in 1918, was een Duitse natuurkundige en zijn theorie├źn worden door velen gezien als het begin van de moderne natuurkunde.

Rossi's notities zijn niet wetenschappelijk; sterker nog, de tekst doet niet onder voor een cryptogram. Daarin schuilt ook de kracht van de tekst. Nadrukkelijk dient soms aan de taal-logica te worden getwijfeld. Een variabele zonder definitie is vogelvrij waardoor de lezer aan de grillen van zijn eigen interpretatie wordt overgelaten. Tekstverwarring als doel op zich. Geen goed recept voor iets dat wetenschappelijk moet heten: wel een verleidelijke titel. En toch "klopt" de wetenschap van Aldo Rossi.

Zijn Wetenschappelijke autobiografie is een persoonlijk verslag. De tekst is schetsend, als een tekening van letters en woorden associatief bij elkaar gebracht. Horen, zien, voelen, ruiken, proeven, herinneren, fantaseren en verbeelden worden met de stad, de school, het theater, het huis, de vuurtoren en de begrafenisplaats in verband gebracht. Universele thema's worden gekoppeld aan zeer persoonlijke architectonische ervaringen. Dit verklaart de tweespalt van de titel.

De wetenschap van Rossi is een literaire wetenschap. Een reconstructie van het verhaal achter verschillende ontwerpen. En met elke reconstructie leren we meer ontdekken, worden we zelfbewuster en is er in zekere zin sprake van vooruitgang, voor de auteur en voor de lezer. Deze vooruitgang is de wetenschap van Aldo Rossi. Dit is een persoonlijke analyse van een vak in dienst van iedereen. Zonder de hoop van Rossi, toen al, dat deze stelling de redding van het vak architectuur betekende.

BRON:

Rossi, A. (1994). Wetenschappelijke autobiografie (E. de Kup, vert.). Nijmegen: SUN.